آیات زندگی | امان از بی‌معرفتی و نمک‌نشناسی!

خبرگزاری حوزه | خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:

«کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ.» (سوره انعام، آیه 142)

از آنچه که خداوند به شما روزی داده است، بخورید و از گامهای شیطان پیروی ننمایید.

شرح:

اگر کسی را بر سر سفره خود بنشانید، از آب و غذای خود به او بدهید، محبتش کنید و در حقّش لطف و کرامت روا دارید، اما او پس از برخورداری از همه این الطاف، نه‌تنها همه چیز را فراموش کند، بلکه آگاهانه دست در دست دشمن شما بگذارد، آن هم در حالی که به‌خوبی از این دشمنی آگاه است، نظرتان درباره او چه خواهد بود؟

در نگاه هر انسانی، چنین رفتاری ناسپاسی، نمک‌نشناسی و بی‌معرفتی است. انسان، حتی در روابط معمولی زندگی، چنین رفتاری را نمی‌پسندد. کسی که از محبت دیگری بهره‌مند شده، دست‌ِکم انتظار می‌رود قدر آن محبت را بداند. حال اگر صاحب این سفره، خداوند متعال باشد - خدایی که نه فقط یک وعده غذا، بلکه تمام هستی را به ما عطا نموده است - آنگاه معنای ناسپاسی و بی‌معرفتی برایمان بسیار عمیق‌تر می‌شود.

ما در هر لحظه بر سر سفره خدا نشسته‌ایم؛ حتی وقتی خودمان متوجه آن نیستیم؛ لقمه‌ای که می‌خوریم، آبی که می‌نوشیم، هوایی که تنفس می‌کنیم، نوری که می‌بینیم، نیرویی که با آن راه می‌رویم و عقلی که با آن می‌اندیشیم و... همه از سفره لطف و عنایتِ اوست.

به همین دلیل، هر انسانِ با معرفت و نمک‌شناسی باید از خود بپرسد که «به راستی، من با نعمت‌های صاحبِ این سفره چه می‌کنم؟» آیا آنها را در راهی به کار می‌گیرم که خودِ او می‌پسندد، یا در راهی که خلاف خواسته اوست مصرف می‌کنم؟

نکته ظریفِ آیه مورد بحث اینجاست که شیطان، انسان‌ها را به یک‌باره از سر سفره خدا جدا نمی‌کند؛ لذاست که می‌فرماید: «وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ؛ از گام‌های شیطان پیروی نکنید.»؛ یک نگاهِ گذرا، یک توجیهِ ساده، یک دروغِ به ظاهر بی‌اهمیت، یک لقمه مشکوک و یک لحظه غفلت که انسان، آن را ناچیز می‌شمارد، می‌تواند آغاز راهی باشد که به دوری از خدا - که همان بی‌معرفتی و نمک‌نشناسی است - بیَنجامد. به همین دلیل، انسانِ مؤمن باید مراقب باشد که نعمت‌های الهی، به جای آنکه وسیله تقرّبِ او به خداوند شوند، به ابزاری برای حرکت در مسیر شیطان تبدیل نگردند.

بنابراین، چه زیباست اگر انسان، دائماً این حقیقت را به یاد آورد: «من مهمانِ خدا هستم؛ پس شایسته نیست نان او را بخورم و دعوت دشمنِ او را اجابت کنم.»

تهیه شده در سرویس علمی-فرهنگی خبرگزاری حوزه